نحوه استفاده از عملگرها در پایتون

همانند تمام زبان های برنامه نویسی، در پایتون نیز عملگرها، علائمی هستند که از آنها برای بدست انجام عملیات بر روی محتوای متغیرها استفاده می شود.

انواع عملگرها

در زبان برنامه نویسی پایتون، از علگرهای زیر پشتیبانی می شود:

  • عملگرهای محاسباتی
  • عملگرهای مقایسه ای
  • عملگرهای نسبت دهی
  • عملگرهای بیتی
  • عملگرهای منطقی
  • عملگرهای عضویت
  • عملگرهای شناسه ای

که در ادامه به شرح هریک از آنها خواهیم پرداخت.

عملگرهای محاسباتی

از این نوع عملگرهای برای انجام محسابات ریاضی استفاده می شود:

عملگر توضیحات مثال
+ جمع a + b
- تفریق a - b
* ضرب a * b
/ تقسیم a / b
% باقی مانده a % b
** توان a ** b
// کف خارج قسمت a // b

اگر تجربه برنامه نویسی با یکی از زبان ها را داشته باشید مشاهده می کنید که اکثر عملگرها در تمامی زبان ها عملکرد یکسانی دارند. تنها عملگری که ممکن هست عملکرد آن برای شما جدید باشد، عملگر floor division (//) می باشد. این عملگر، کف خارج قسمت را به عنوان نتیجه بر می گرداند. به دو مثال زیر توجه کنید:

9 / 2 => 4.5
9 // 2 =>4

مشاهده می کنید که در حالت دوم، کف خارج قسمت در نظر گرفته می شود و به عبارتی دیگر، حاصل به سمت پایین گرد می شود.

مثال: برنامه ای بنویسید که حاصل جمع و میانگین سه عدد را محاسبه و نمایش دهد.

num1 = 25
num2 = 18
num3 = 61
sum = num1 + num2 + num3
avg = sum / 3
print(sum)
print(avg)

عملگرهای مقایسه ای

 از این نوع عملگرها برای مقایسه محتوای متغیرها استفاده می شود. این عملگرها معمولا همراه با دستور if مورد استفاده قرار می گیرند که در مقالات بعدی به آنها خواهیم پرداخت.

عملگر توضیحات مثال
== شرط مساوی بودن (a == b)
=! مخالف (نامساوی) (a != b)
<> عملکرد این عملگر همانند != می باشد (a != b)
< بزرگتر (a > b)
> کوچکتر (a < b)
=< بزرگتر مساوی (a >= b)
=> کوچکتر مساوی (a <= b)

عملگرهای انتسابی

این نوع عملگرهای برای نسبت دهی محتوا به یک متغیر به روش های مختلف انجام می شود.

عملگر توضیحات مثال
= محتوای سمت راست را در متغیر سمت چپ قرار می دهد. c = a + b
=+ مقدار سمت راست را با مقدار سمت چپ جمع کرده و درون متغیر سمت چپ قرار می دهد. c += a
=* مقدار سمت چپ را با مقدار سمت راست ضرب کرده و درون متغیر سمت چپ قرار می دهد. c -= a
=/ خارج قسمت تقسیم مقدار سمت چپ بر سمت راست را درون متغیر سمت چپ قرار می دهد. c /= a
=** مقدار سمت چپ را به توان مقدار سمت راست رسانده و درون متغیر سمت چپ قرار می دهد. c **= a
=// خارج قسمت مقدار سمت چپ بر مقدار سمت راست را به سمت پایین گرد کرده و درون متغیر سمت چپ قرار می دهد. c //= a

برای مثال متغیرهای زیرا را با مقادیر نسبت داده شده در نظر بگیرید.

x = 5
y = 7
z = 10

برای افزودن یک واحد به متغیر x می توان به شکل زیر عمل کرد:

x += 1
print(x)

در این صورت مقدار 6 نمایش داده خواهد شد.

اگر قصد داشته باشید محتوای متغیر y را در عدد 2 ضرب کنید، به شکل می توان عمل کرد:

y *= 2
print(y)

بدین ترتیب عدد 14 نمایش داده خواهد شد.

برای تقسیم محتوای متغیر z بر عدد 2 نیز می توان به روش زیر عمل کرد:

z /= 2
print(z)

با اضافه کردن کدهای فوق، عدد 5 در خروجی نمایش داده می شود.

عملگرهای بیتی

از این عملگرها برای انجام عملیات بر روی مقادیر بیتی استفاده می شود که عملکرد آنها همانند زبان برنامه نویسی سی می باشد.

عملگر توضیحات مثال
& and (a & b)
| or (a | b)
^ xor (a ^ b)
~ معکوس کردن بیت ها. ~a
>> شیفت دادن بیت ها به سمت چپ. a << b
<< شیفت دادن بیت ها به سمت راست. a >> b

در مورد عملگرهای بیتی در مقالات بعدی توضیحات کاملی ارائه خواهد شد.